Przejdź do treści

rośliny runa

Zawilec gajowy

Anemone nemorosa

Biały kwiat o sześciu do ośmiu listkach okwiatu, a pod nim okółek trzech głęboko wciętych liści na łodydze.

Rodzina
jaskrowate
Wysokość
10 do 25 cm
Długowieczność
bylina o pełzającym kłączu
Piętro lasu
runo
Sezonowość
III–VNajlepiej widoczny w miesiącach: marzec, kwiecień, maj.

W terenie

Jak rozpoznać

  • 01 / CECHA

    Kwiat

    Pojedynczy, biały, od spodu czasem różowo nabiegły, z sześcioma do ośmiu listkami okwiatu. Zamyka się na noc i przed deszczem.

  • 02 / CECHA

    Liście

    Trzy dłoniasto podzielone liście w okółku na łodydze, tuż pod kwiatem. Liścia odziomkowego zwykle brak.

  • 03 / CECHA

    Rytm roku

    Kwitnie i owocuje, zanim drzewa rozwiną liście. Latem cała nadziemna część zanika i po roślinie nie ma śladu.

  • 04 / CECHA

    Wzrost

    Poziome, pełzające kłącze tworzy rozległe, białe dywany na dnie lasu.

  • 05 / CECHA

    Nie pomyl

    Zawilec żółty ma kwiaty żółte i liście odziomkowe na długich ogonkach.

Siedlisko

Gdzie rośnie

Grądy, buczyny, łęgi i wilgotne lasy liściaste na glebach próchnicznych. Obfity zawilec wskazuje żyzne siedlisko.

Typy siedliskowe lasu

Kody opisują żyzność i wilgotność siedliska. Kliknij, żeby zobaczyć, jak taki las wygląda w całości.

wrzesień

Kalendarz gatunku

Kalendarz sezonowy: zawilec gajowy. Wiersze to zjawiska, kolumny to miesiące od stycznia do grudnia.
Zjawiskostyczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesień, bieżący miesiącpaździerniklistopadgrudzień
Kwitnienienienietaktaktaknienienienienienienie
Zanikanie części nadziemnejnienienienienietaktaknienienienienie

zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.

Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.

Nie pomyl

Podobne gatunki

Podobne gatunki i różnice. Karta: zawilec gajowy.
GatunekCzym się różni
Szczawik zajęczyOxalis acetosellaSzczawik ma liście złożone z trzech sercowatych listków i kwiat z pięcioma płatkami w fioletowe żyłki.

Dane

Fakty i terminy

  • Geofit wiosenny

    wykorzystuje kilka tygodni światła, zanim okap się zwarcie zazieleni

  • Nasiona

    w rozsiewaniu uczestniczą mrówki; płat rozrasta się również dzięki kłączom, bez jednego stałego tempa

Wysokość, wiek i pokrój podajemy jako zakresy z dendrologii Polski. Pojedyncze drzewo potrafi wyjść poza nie w obie strony, zależnie od siedliska i zwarcia drzewostanu.

Terminy z tej karty

runo
Najniższe piętro lasu: mchy, trawy, zioła, borówki i paprocie tuż nad ziemią.
grąd
Wielogatunkowy las liściasty, głównie dębowo-grabowy z lipą i klonem; kiedyś dominował na polskim niżu.
buczyna
Las bukowy z niewielką domieszką innych drzew i słabo rozwiniętymi warstwami dolnymi.
okap
Warstwa koron najstarszych drzew: dach lasu, który rozdziela światło.

Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.

Skąd to wiemy

Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Osobno sprawdzone wskazówki terenowe mają odnośnik do źródła.

Przegląd karty: 14 września 2026. Terminy sezonowe, wysokość i długość życia są orientacyjne.

Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons. Autor i licencja są pod zdjęciem. Kadr na miniaturze może różnić się od pełnego zdjęcia.

Historyczna tablica botaniczna
Tablica botaniczna: zawilec gajowy, Anemone nemorosa
Tablice: O. W. Thomé, Flora von Deutschland (1885), domena publiczna, Wikimedia Commons.