Przejdź do treści

Odkrywaj las / małe ćwiczenia

Zobacz. Połącz. Zrozum.

Liść pod stopami, szyszka w dłoni, kręgi na pniu. Przyjrzyj się temu, co zwykle mijasz na spacerze.

Schemat przekroju pnia sosny zwyczajnejOd zewnątrz: korowina 1, łyko 2, miazga 3, biel 4, twardziel 5, rdzeń 6 i promienie drzewne 7. Numery na rysunku odpowiadają numerom na liście części pnia. Pokazano 12 modelowych przyrostów; grubości tkanek nie są w skali.1Korowina2Łyko3Miazga4Biel5Twardziel6Rdzeń7Promienie drzewne

Zacznij od wnętrza

Pod korą dzieje się więcej

Cienka warstwa buduje kolejne przyrosty. Drewno przewodzi wodę, a inne tkanki rozprowadzają cukry. Zobacz, gdzie znajduje się każda z nich.

Schemat sosny zwyczajnej. Siedem części pnia i jeden przyrost pod lupą.

7ćwiczeń w tej sekcji

bez kont · bez zegara · każde kończy się wyjaśnieniem

Cała kolekcja

Ćwiczenia, jedno po drugim

Od budowy pnia, przez rozpoznawanie drzew, po ostrożne czytanie danych. Każde działa też osobno i w całości w przeglądarce: niczego nie trzeba pobierać ani przynosić.

01łatwe

7 części pnia · schemat

W środku drzewa

Wybierz część pnia i przeczytaj, co robi. Potem przyjrzyj się jednemu przyrostowi z bliska.

Czego uczy
Gdzie leżą kora, łyko, miazga, biel, twardziel, rdzeń i promienie drzewne.
Ile zajmie
około 5 minut
W terenie
Rozpoznasz te warstwy na świeżym pniaku.
Otwórz przekrój
02łatwe

9 par · fotografie i opisy

Liść, owoc, drzewo

Do którego liścia pasuje żołądź? Które „szyszeczki” należą do drzewa liściastego? Znajdź parę i wskaż jej wspólne cechy.

Czego uczy
Które cechy liścia i owocu trzeba zestawić razem, żeby wskazać drzewo.
Ile zajmie
około 9 minut
W terenie
Sosna, dąb, buk, olsza, klon i lipa bez klucza w ręku.
Znajdź pierwszą parę
03średnie

4 zadania · budowa i funkcja

Droga wody i cukrów

Co płynie drewnem, a co łykiem? Prześledź drogę przez pień i poznaj miejsce powstawania nowych przyrostów.

Czego uczy
Że woda idzie w górę drewnem bielu, a cukry w dół łykiem, i że nowy przyrost daje miazga.
Ile zajmie
około 4 minuty
W terenie
Wyjaśnisz, dlaczego uszkodzenie kory dookoła pnia jest dla drzewa groźne.
Prześledź drogę
04średnie

3 próby · dane modelowe

Dopasuj słoje

Przesuń sekwencję przyrostów. Znajdź wspólny rytm, uzupełnij lukę i sprawdź, dlaczego nie każda granica oznacza kolejny rok.

Czego uczy
Na czym polega porównywanie rytmu przyrostów i skąd biorą się lokalne braki oraz pozorne granice.
Ile zajmie
około 8 minut
W terenie
Policzysz słoje na pniaku ostrożniej niż „jeden krąg, jeden rok”.
Porównaj próbki
05trudniejsze

4 sytuacje · dodatkowy kontekst

Co wynika z tych danych?

Sprawdź, co rzeczywiście mówią liczby. Odsłoń brakujące informacje i oceń swój wniosek ponownie.

Czego uczy
Kiedy dane wystarczają na wniosek, a kiedy uczciwa odpowiedź brzmi „za mało danych”.
Ile zajmie
około 5 minut
W terenie
Ostrożniej ocenisz zdania o lesie, które spotkasz w sieci.
Sprawdź pierwszy wniosek
06łatwe

13 głosów · nagrania i opisy

Kto się odezwał?

Posłuchaj nagrania i wskaż gatunek. Bez dźwięku ćwiczenie działa tak samo: przełącznik zamienia nagranie na opis głosu z karty.

Czego uczy
Czym różnią się głosy trzynastu ptaków lasu i dlaczego sam głos bywa poszlaką, a nie dowodem.
Ile zajmie
około 6 minut
W terenie
Rozpoznasz po głosie kilka ptaków, zanim je zobaczysz.
Posłuchaj pierwszego głosu
07łatwe

4 piętra · zależności w grądzie

Piętra lasu

Przejdź od koron do ściółki. Poznaj mieszkańców grądu i sprawdź, co łączy ich ze sobą.

Czego uczy
Jak warstwy lasu wymieniają materię i co dzieje się z martwym drewnem.
Ile zajmie
około 6 minut
W terenie
Zauważysz połączenia między drzewem, runem i ściółką.
Odkryj piętra lasu

Numery są podpowiedzią kolejności, nie warunkiem. Podane czasy to szacunek dla osoby, która czyta wyjaśnienia; nic nie jest odmierzane ani zapisywane. Rysunki na kartach 01, 03, 04 i 05 są schematami poglądowymi.

Zdjęcie liścia dębu w karcie 02:

Fot. RasbakCC BY-SA 3.0

Scena grądu w karcie 07 jest ilustracją generowaną. Wyjaśnienia warstw i źródła znajdziesz w ćwiczeniu.

Jak to działa

W swoim tempie

Bez zegara i kont. Możesz wracać do odpowiedzi, korzystać z opisów zamiast zdjęć i porównać wykres z tabelą. Każde ćwiczenie prowadzi do objaśnienia.

Bez kont i limitu czasuNic się nie loguje i nic nie jest mierzone. Możesz wrócić do odpowiedzi albo zacząć ćwiczenie od nowa.

Opis zamiast zdjęciaW ćwiczeniu z parami przełączysz fotografie na same opisy cech. Każde zdjęcie ma autora i licencję.

Wykres albo tabelaPrzyrosty czyta się z rysunku lub z liczb w tabeli. Sam kolor nigdy nie jest jedyną wskazówką.

Dźwięk albo opisĆwiczenie z głosami ptaków ma pełną wersję tekstową. Nagranie nigdy nie jest jedyną drogą do odpowiedzi.

Dalej w serwisie