Przejdź do treści

PoradnikOrientacja w terenie

Słupek oddziałowy: twój adres w lesie

Na skrzyżowaniach leśnych dróg stoją niskie słupki z liczbami. To najprostszy adres, jaki możesz podać przez telefon, a przy okazji kompas, który nie potrzebuje baterii.

5 min czytaniacały rokpierwszy spacersprawdzono

W skrócie

  • Słupek stoi najczęściej w południowo-zachodnim narożniku oddziału i nosi numer swojego oddziału oraz numery oddziałów sąsiednich.
  • Gdy widzisz cztery różne liczby, narożnik między dwiema najniższymi wskazuje północ.
  • Numer oddziału razem z nazwą nadleśnictwa wystarczy służbom, żeby ustalić miejsce.
  • Ten sam numer znajdziesz w Banku Danych o Lasach, więc trasę da się rozpoznać jeszcze przed wyjściem z domu.
Betonowy słupek przy rozwidleniu leśnych dróg. Ilustracja bez numeracji.
Ilustracja generowana · Świat Lasu
Spis treści: 4 sekcje

Leśne drogi wyglądają podobnie, a telefon w lesie potrafi pokazać jedną kreskę zasięgu i nic więcej. Tymczasem las jest ponumerowany od dawna, a numery stoją przy drogach na wysokości kolana. Wystarczy nauczyć się je czytać, żeby w każdej chwili umieć powiedzieć, gdzie się jest.

Co to właściwie jest

Słownik Lasów Państwowych opisuje słupek oddziałowy jako betonowy, drewniany albo kamienny słupek ustawiony najczęściej w południowo-zachodnim narożniku . Na jego ścianach są dwie rzeczy: numer oddziału, w którym słupek stoi, oraz numery oddziałów sąsiednich. Każda liczba jest skierowana frontem do tego oddziału, który opisuje.

Oddział to podstawowa działka, na jaką leśnicy dzielą las. Na nizinach ma zwykle od 10 do 35 hektarów, w górach do 50. Wewnątrz oddziału wydziela się mniejsze kawałki jednorodne pod względem i siedliska; taki kawałek to i oznacza się go małą literą przy numerze.

Cztery liczby i jedna północ

Numeracja oddziałów nie jest przypadkowa. Najniższy numer dostaje oddział najbardziej wysunięty na północny wschód, a kolejne rosną w stronę zachodu. Następne pasy numeruje się z północy na południe. Z tej zasady wynika sztuczka, którą warto znać na pamięć.

  1. Stań przy słupku i policz, ile różnych liczb na nim widzisz. Cztery oznaczają, że stoisz na skrzyżowaniu czterech oddziałów.
  2. Znajdź dwie najniższe liczby. Narożnik słupka między nimi wskazuje północ.
  3. Sprawdź, w którą stronę patrzy każda liczba. Ten oddział masz przed sobą.
  4. Zapisz w telefonie numer oddziału, przy którym stoisz, oraz nazwę z tablicy przy wjeździe do lasu.

Adres, który rozumie dyspozytor

Numer oddziału jest tym, czego przez telefon szuka dyżurny. Nazwa nadleśnictwa i numer oddziału wskazują konkretny kawałek mapy, którą służby i leśnicy mają przed sobą. To znacznie precyzyjniejsze niż zdanie o parkingu przy lesie za wsią.

Sprawdź to z domu

Bank Danych o Lasach udostępnia mapę, na której widać granice leśnictw, oddziałów i wydzieleń razem z opisem taksacyjnym. Możesz obejrzeć trasę przed wyjściem i zapamiętać dwa, trzy numery po drodze. Sam portal zastrzega, że prezentowane dane mają charakter poglądowy i nie są dokumentem urzędowym, więc traktuj je jak mapę, a nie jak wypis z rejestru.

Sprawdź w terenie

4 kroki

Zaznaczenia zostają w tej przeglądarce. Nic nie wysyłamy na serwer.

Zobacz w atlasie

Gatunki, o których mowa w tym tekście, mają w atlasie karty z cechami i zdjęciami.

Źródła

Każda informacja w tym tekście prowadzi do dokumentu, który da się otworzyć.

Stan na dzień sprawdzenia: . Opracowanie redakcyjne na podstawie podanych źródeł. Pomysły na ćwiczenia pomagają prowadzić własne obserwacje.

Wszystkie poradniki

Zostań chwilę dłużej

Kolejny krok w poznawaniu lasu

  • Następny w ścieżce

    Obserwacje i sezon4 min czytania

    Notes obserwacji: wracaj do tego samego drzewa

    Jedno drzewo, krótka notatka i regularne powroty. Zobacz, jak prowadzić własny kalendarz przyrody oraz oddzielać to, co udało się zaobserwować, od przypuszczeń.

    cały rokpierwszy spacer
  • Fot. Crusier · CC BY-SA 3.0

    Orientacja w terenie2 min czytania

    Mapa lasu bez zasięgu: przygotuj ją przed wyjściem

    Mapa otwarta w domu może przestać działać po utracie internetu. W mBDL można wcześniej pobrać mapę wybranego nadleśnictwa lub parku. Warto sprawdzić ją jeszcze przed spacerem.

    cały rokpierwszy spacer
  • Przed spacerem6 min czytania

    Rezerwat, Natura 2000, pomnik przyrody: co wolno gdzie

    Ten sam las może być zwykłym lasem gospodarczym albo rezerwatem, w którym nie zbiera się nawet grzybów. Różnicę da się sprawdzić przed wyjściem i rozpoznać na miejscu.

    cały rokpierwszy spacer