PoradnikPrzed spacerem
Kleszcze: kiedy i gdzie uważać
Kleszcze czekają w trawie i w niskim runie, nie spadają z drzew. Sprawdź, kiedy są najbardziej aktywne, jak się ubrać i co zrobić zaraz po powrocie.
W skrócie
- Kleszcze ruszają, gdy przez kilka dni jest cieplej niż mniej więcej siedem stopni, więc bywają aktywne od marca do listopada, a w łagodne zimy także w styczniu.
- Najwięcej ukłuć przypada na wiosnę i na wczesną jesień.
- Czekają na źdźbłach i w niskim runie, zwykle do wysokości kolan lub pasa, i nie skaczą ani nie spadają z drzew.
- Po powrocie obejrzyj całe ciało, a znalezionego kleszcza usuń jak najszybciej pęsetą, chwytając tuż przy skórze.
- Nie smaruj kleszcza niczym; jeśli w ciągu kilku tygodni pojawi się powiększająca się czerwona plama albo gorączka, idź do lekarza.

Spis treści: 4 sekcje
Kleszcz pospolity potrzebuje wilgoci i cienia, dlatego siedzi tam, gdzie rosa utrzymuje się dłużej. Nie poluje aktywnie: wspina się na źdźbło trawy albo na liść i czeka z wyciągniętymi odnóżami, aż ktoś go potrąci. To dobra wiadomość, bo wystarczy wiedzieć, przez co się nie przeciskać.
Kiedy są aktywne
- Od marca do listopada, z dwoma wyraźniejszymi okresami: od kwietnia do czerwca oraz od września do października.
- W czasie upałów aktywność spada, bo kleszcze chowają się przed przesuszeniem.
- W ciepłe, bezmroźne zimy pojedyncze kleszcze wychodzą także w grudniu i w styczniu.
- W ciągu dnia najwięcej ukłuć zdarza się rano i wieczorem, przy wilgotnym powietrzu.
Gdzie ich szukać
- Skraj lasu i przejścia między lasem a łąką: to miejsce z największym zagęszczeniem.
- Wysokie trawy, paprocie, jeżyny i gęsty podszytDolna warstwa krzewów i młodych drzew, która nie wyrasta ponad cztery metry.Cały opis w słowniczku wzdłuż ścieżek.
- Wilgotne lasy liściaste i mieszane z bujnym runoNajniższe piętro lasu: mchy, trawy, zioła, borówki i paprocie tuż nad ziemią.Cały opis w słowniczku.
- Zdecydowanie rzadziej suchy bórLas z przewagą drzew iglastych, najczęściej sosny, na ubogiej i kwaśnej glebie.Cały opis w słowniczku sosnowy z runem z chrobotków i piaszczystą ściółką.
Jak się ubrać
- Długie nogawki wpuszczone w skarpety i buty za kostkę.
- Jasne ubranie, na którym ciemnego kleszcza po prostu widać.
- Repelent na odsłoniętą skórę i na spodnie, powtarzany zgodnie z ulotką preparatu.
- Trzymaj się środka ścieżki i nie siadaj bezpośrednio w wysokiej trawie.
Po powrocie
- Otrzep ubranie na zewnątrz, a potem wypierz je lub wysusz w wysokiej temperaturze.
- Weź prysznic i obejrzyj całe ciało: zgięcia kolan, pachwiny, pas, pachy, kark, a u dzieci także głowę i za uszami.
- Znalezionego kleszcza chwyć pęsetą tuż przy skórze i wyciągnij zdecydowanym ruchem w górę, bez wykręcania.
- Miejsce ukłucia przemyj i zapisz datę, żeby wiedzieć, od kiedy liczyć czas obserwacji.
- Obserwuj skórę przez kilka tygodni: powiększająca się czerwona plama, gorączka albo objawy grypopodobne to powód, żeby pójść do lekarza.
Sprawdź w terenie
4 kroki
Zaznaczenia zostają w tej przeglądarce. Nic nie wysyłamy na serwer.
Zobacz w atlasie
Gatunki, o których mowa w tym tekście, mają w atlasie karty z cechami i zdjęciami.
konwalia majowaConvallaria majalis
borówka czarnaVaccinium myrtillus
nerecznica samczaDryopteris filix-mas
Źródła
Każda informacja w tym tekście prowadzi do dokumentu, który da się otworzyć.
- NIZP-PZHNarodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Państwowy Zakład Higieny
- Lasy PaństwoweLasy Państwowe (otwiera się w nowej karcie)strona · lasy.gov.pl
- IBLInstytut Badawczy Leśnictwa
Stan na dzień sprawdzenia: . Przepisy i komunikaty zmieniają się w ciągu roku, więc przed wyjściem sprawdź stronę swojego nadleśnictwa.
Zostań chwilę dłużej
Kolejny krok w poznawaniu lasu
Przed spacerem6 min czytaniaRezerwat, Natura 2000, pomnik przyrody: co wolno gdzie
Ten sam las może być zwykłym lasem gospodarczym albo rezerwatem, w którym nie zbiera się nawet grzybów. Różnicę da się sprawdzić przed wyjściem i rozpoznać na miejscu.
cały rokpierwszy spacer
Przed spacerem5 min czytaniaCo wolno, a czego nie wolno w lesie
Ognisko, namiot, pies, rower, zbieranie grzybów. Krótka lista tego, co w polskim lesie jest dozwolone, i tego, co zostawiasz w domu.
cały rokpierwszy spacer
Jak działa las4 min czytaniaGdzie rosną grzyby i dlaczego akurat tam
To nie jest klucz do oznaczania i nie zastąpi wiedzy o gatunkach. To poradnik o siedlisku: które drzewa, która pogoda i które miejsca w lesie w ogóle warto sprawdzać.
sezon: jesieńpierwszy spacer