Przejdź do treści

krzewy · liściaste

Kruszyna pospolita

Frangula alnus

Gałązki bez cierni, liście o gładkich brzegach i owoce, które podczas dojrzewania zmieniają barwę z zielonej przez czerwoną na czarną.

Rodzina
szakłakowate
Wysokość
2 do 4 m, rzadko do 6 m
Długowieczność
zwykle kilkadziesiąt lat
Piętro lasu
podszyt
Igły czy liście
liściaste
Sezonowość
V–IXNajlepiej widoczny w miesiącach: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień.

W terenie

Jak rozpoznać

  • 01 / CECHA

    Liście

    Całobrzegie, eliptyczne lub odwrotnie jajowate, z wyraźnymi bocznymi nerwami łukowato skierowanymi ku szczytowi. Na pędzie ułożone skrętolegle.

  • 02 / CECHA

    Owoce

    Kuliste pestkowce dojrzewają nierównomiernie: na jednej gałązce bywają zielone, czerwone i czarne. Dla ludzi są trujące, nie zbieraj ich.

  • 03 / CECHA

    Kora

    Ciemna, z jasnymi przetchlinkami. Oglądaj powierzchnię; do rozpoznania nie trzeba skrobać ani odrywać kory.

  • 04 / CECHA

    Pędy

    Bez cierni. Zimowe pąki nie mają okrywających łusek, są owłosione; oceniaj je razem z innymi cechami gałązki.

Siedlisko

Gdzie rośnie

Wilgotne lasy, olsy, obrzeża torfowisk i brzegi wód, także w borach mieszanych. Znosi cień i gleby kwaśne.

Typy siedliskowe lasu

Kody opisują żyzność i wilgotność siedliska. Kliknij, żeby zobaczyć, jak taki las wygląda w całości.

wrzesień

Kalendarz gatunku

Kalendarz sezonowy: kruszyna pospolita. Wiersze to zjawiska, kolumny to miesiące od stycznia do grudnia.
Zjawiskostyczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesień, bieżący miesiącpaździerniklistopadgrudzień
Kwitnienienienienienietaktaktaknienienienienie
Dojrzewanie owocównienienienienienietaktaktaknienienie

zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.

Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.

Nie pomyl

Podobne gatunki

Podobne gatunki i różnice. Karta: kruszyna pospolita.
GatunekCzym się różni
Trzmielina pospolitaEuonymus europaeusTrzmielina ma pędy czterokanciaste i zielone, liście drobno piłkowane, a owoce różowe i czterodzielne.
Olsza czarnaAlnus glutinosaOlsza rośnie w drzewo, ma liście na szczycie ścięte lub wycięte i zdrewniałe szyszeczki.

Dane

Fakty i terminy

  • Kwitnienie

    kwitnie długo, przez kilka tygodni, dlatego jest ważnym pożytkiem dla pszczół w środku lata

  • Drewno

    dawniej wypalano z niego węgiel drzewny do wyrobu prochu

Wysokość, wiek i pokrój podajemy jako zakresy z dendrologii Polski. Pojedyncze drzewo potrafi wyjść poza nie w obie strony, zależnie od siedliska i zwarcia drzewostanu.

Terminy z tej karty

podszyt
Dolna warstwa krzewów i młodych drzew, która nie wyrasta ponad cztery metry.
ols
Żyzny las olszowy na terenach stale podtopionych, bagnach i torfowiskach niskich.
siedlisko
Warunki, jakie daje drzewom miejsce: gleba, woda i klimat. To one decydują, co tu wyrośnie.

Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.

Skąd to wiemy

Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Osobno sprawdzone wskazówki terenowe mają odnośnik do źródła.

Przegląd karty: 14 września 2026. Terminy sezonowe, wysokość i długość życia są orientacyjne.

Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons. Autor i licencja są pod zdjęciem. Kadr na miniaturze może różnić się od pełnego zdjęcia.