Przejdź do treści

drzewa · liściaste

Olsza czarna

Alnus glutinosa

Liść na szczycie tępo ścięty albo wycięty, a na gałęziach przez całą zimę zostają małe, zdrewniałe szyszeczki.

Rodzina
brzozowate
Wysokość
20 do 30 m
Długowieczność
100 do 120 lat
Piętro lasu
piętro koron
Igły czy liście
liściaste
Sezonowość
IV–XNajlepiej widoczny w miesiącach: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik.
Przyjrzyj się
Ilustracja poglądowa
Starsze drzewo

Starszy pień ma ciemniejszą, spękaną korę. Mocniejsze konary podtrzymują szerszą koronę.

O ilustracjach i rozwoju drzewa

Przykładowe drzewa rosnące w otwartym miejscu. Warunki wzrostu wpływają na kształt korony. To osobne okazy, bez wspólnej skali i przypisywania dokładnego wieku.

Ilustracje wygenerowano narzędziem obrazowym. Przegląd ogólnego pokroju, ciemnej kory starszego drzewa, zaokrąglonych liści i zdrewniałych owocostanów względem opisów gatunku. Szczegóły łusek i orzeszków pozostają poglądowe; porównaj fotografie.

Poznaj kolekcję ilustracji

Olsza czarna: starsze drzewo

Ilustracja starszej olszy czarnej z grubym ciemnym pniem i nieregularną owalną koroną.

Ilustracja poglądowa wygenerowana narzędziem obrazowym.

Od korony do rdzenia

Obejrzyj warstwy pnia i dowiedz się, jak czyta się słoje.

Zajrzyj do wnętrza drzewa

W terenie

Jak rozpoznać

  • 01 / CECHA

    Liście

    Odwrotnie jajowate, na szczycie najczęściej ścięte lub wycięte. Ciemnozielone, za młodu lepkie w dotyku.

  • 02 / CECHA

    Owocostany

    Zdrewniałe, ciemne szyszeczki długości 1 do 2 cm pozostają na drzewie zimą. Podobne owocostany mają też inne olsze; porównuj również liście.

  • 03 / CECHA

    Kora

    Ciemna, niemal czarna, drobno spękana w kwadratowe płytki.

  • 04 / CECHA

    Korzenie

    Na korzeniach są brodawki z bakteriami wiążącymi azot, dlatego olsza użyźnia glebę, na której rośnie.

  • 05 / CECHA

    Drewno

    Świeżo przecięte szybko barwi się na pomarańczowo. Pod wodą jest bardzo trwałe.

Siedlisko

Gdzie rośnie

Olsy i łęgi: miejsca podtopione, brzegi rzek i źródliska. Rośnie na kępach, między którymi przez większość roku stoi woda.

Typy siedliskowe lasu

Kody opisują żyzność i wilgotność siedliska. Kliknij, żeby zobaczyć, jak taki las wygląda w całości.

Lasy, które ten gatunek tworzy

wrzesień

Kalendarz gatunku

Kalendarz sezonowy: olsza czarna. Wiersze to zjawiska, kolumny to miesiące od stycznia do grudnia.
Zjawiskostyczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesień, bieżący miesiącpaździerniklistopadgrudzień
Pylenienietaktaktaknienienienienienienienie
Dojrzewanie owocostanównienienienienienienienietaktaknienie
Opad liści, wciąż zielonychnienienienienienienienienietaktaknie

zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.

Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.

Nie pomyl

Podobne gatunki

Podobne gatunki i różnice. Karta: olsza czarna.
GatunekCzym się różni
Brzoza brodawkowataBetula pendulaBrzoza ma białą korę, liście ostro zakończone i kotki, które rozsypują się jesienią.
Kruszyna pospolitaFrangula alnusKruszyna zwykle rośnie jako krzew, ma liście całobrzegie z równoległymi nerwami i kuliste owoce.

Dane

Fakty i terminy

  • Rola w lesie

    stabilizuje brzegi cieków i zatrzymuje wodę w dolinach

  • Zamieranie olszy

    w Europie notowano zamieranie olszy powodowane przez organizmy z rodzaju Phytophthora; skalę w Polsce trzeba sprawdzić w źródle z datą

Wysokość, wiek i pokrój podajemy jako zakresy z dendrologii Polski. Pojedyncze drzewo potrafi wyjść poza nie w obie strony, zależnie od siedliska i zwarcia drzewostanu.

Terminy z tej karty

ols
Żyzny las olszowy na terenach stale podtopionych, bagnach i torfowiskach niskich.
łęg
Las nad rzeką, okresowo zalewany, z olszą, jesionem i wierzbami.
siedlisko
Warunki, jakie daje drzewom miejsce: gleba, woda i klimat. To one decydują, co tu wyrośnie.

Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.

Skąd to wiemy

Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Osobno sprawdzone wskazówki terenowe mają odnośnik do źródła.

Przegląd karty: 10 września 2026. Terminy sezonowe, wysokość i długość życia są orientacyjne.

Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons. Autor i licencja są pod zdjęciem. Kadr na miniaturze może różnić się od pełnego zdjęcia.