owady · obecny cały rok
Kornik drukarz
Ips typographus
Chrząszcz wielkości ziarna ryżu, który pod korą świerka rysuje wzór przypominający druk; w latach suszy zabija całe drzewostany.
- Rodzina
- ryjkowcowate
- Wielkość
- długość 4,2 do 5,5 mm
- Długość życia
- od jaja do chrząszcza sześć do dziesięciu tygodni
- W ciągu roku
- obecny cały rok
- Ochrona
- bez ochrony gatunkowej
- Kiedy obserwować
- IV–VIIINajlepiej widoczny w miesiącach: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień.
Fot. Gilles San MartinCC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie pomniejszone
.jpg){kind=link}
W terenie
Jak rozpoznać
- 01 / CECHA
Wygląd
Walcowaty, ciemnobrązowy do czarnego, owłosiony. Tylny koniec pokryw jest ścięty i wklęsły, z czterema zębami po każdej stronie. Bez lupy widać tylko ciemne ziarenko.
- 02 / CECHA
Gdzie żeruje
Pod korą świerka, najchętniej w drzewach osłabionych suszą, wiatrem albo okorowanych przez zwierzynę. Zdrowy świerk broni się żywicą i zalewa nią chodniki.
- 03 / CECHA
Znaczenie
Liczebność może silnie wzrosnąć po suszy i wiatrołomach. Przy masowym zasiedleniu atakowane są również żywe świerki. Ryzyko zależy od kondycji drzew, pogody i liczebności owada.
- 04 / CECHA
Roje
Pierwszy rój wiosną, przy kilku ciepłych dniach z rzędu, drugi latem. W ciepłe lata bywa i trzeci. Termin zależy od temperatury, nie od kalendarza.
Tropy i ślady
Co zostawia
- ZEROWANIE
Żerowisko pod korą
Po odpadnięciu kory widać pionowy chodnik matczyny, a z niego odchodzą prostopadle chodniki larwalne, rozszerzające się ku końcom. Całość wygląda jak wiersze druku z marginesem.
Wymiar: chodnik matczyny 6 do 12 cm
Nie pomyl: Różne korniki tworzą różne układy chodników. Sprawdź gatunek drzewa i cały wzór żerowiska; pojedynczy chodnik nie wystarcza.
- INNE
Brunatna mączka
Drobne, rdzawobrunatne trociny w szczelinach kory, u podstawy pnia i w pajęczynach na pniu. To najwcześniejszy widoczny objaw zasiedlenia, często wcześniejszy niż zmiana barwy igieł.
Nie pomyl: Mączka po dzięciole jest jasna i grubsza; mączka kornika ma barwę kory i konsystencję pudru.
- INNE
Odpadająca kora i rude igły
Płaty kory odchodzą od pnia i leżą u podstawy, a korona najpierw matowieje, potem rudzieje od góry. Gdy igły są już rude, chrząszcze zwykle opuściły drzewo.
- INNE
Lejki żywiczne
Skupienia zastygłej żywicy na pniu mogą powstawać wokół prób wgryzienia owada. Sam wyciek nie potwierdza, czy drzewo skutecznie się obroniło ani który gatunek owada je zasiedla.
Ślad rozstrzyga rozpoznanie tylko razem z miejscem i porą roku. Pojedynczy odcisk w rozmytym błocie bywa nie do oznaczenia i nie ma w tym nic wstydliwego.
Siedlisko
Gdzie szukać
Świerczyny, zwłaszcza poza naturalnym zasięgiem świerka i na siedliskach zbyt suchych dla niego. Szuka drzew osłabionych; w wilgotnym, zróżnicowanym lesie z domieszką gatunków liściastych ma trudniej.
Lasy, w których bywa najczęściej
Zwierzę nie jest przypisane do siedliska tak ściśle jak roślina. Lista mówi, gdzie spotyka się je najczęściej, a nie gdzie wyłącznie.
wrzesień
Kalendarz gatunku
| Zjawisko | styczeń | luty | marzec | kwiecień | maj | czerwiec | lipiec | sierpień | wrzesień, bieżący miesiąc | październik | listopad | grudzień |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rójka wiosenna | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie | nie |
| Rójka letnia | nie | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie |
| Zimowanie pod korą i w ściółce | tak | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie | tak | tak | tak |
zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.
Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.
Nie pomyl
Podobne gatunki
| Gatunek | Nazwa łacińska | Czym się różni |
|---|---|---|
| Kozioróg dęboszCerambyx cerdo | Cerambyx cerdo | Kozioróg jest wielokrotnie dłuższy, ma bardzo długie czułki i drąży szerokie chodniki w twardym drewnie dębu, nie pod korą świerka. |
Dane
Ochrona, fakty i terminy
Status ochronny
Bez ochrony gatunkowej
Gatunek nie jest objęty ochroną gatunkową. W lasach prowadzi się ograniczanie jego liczebności; zasady określają przepisy o ochronie lasu, a nie ochrona gatunkowa zwierząt.
Źródło: Ochrona gatunkowa zwierząt, tekst jednolity (Dz.U. 2022 poz. 2380), załączniki 1 i 2. Sprawdzono: 15 września 2026.
Fakty
Długość ciała
4,2 do 5,5 mm
Pokolenia w roku
dwa, w ciepłe lata trzy
Gatunek gospodarza
przede wszystkim świerk pospolity
Terminy z tej karty
- drzewostan
- Grupa drzew rosnących razem, podobnych wiekiem i składem na tyle, że opisuje się je jako całość.
- bór
- Las z przewagą drzew iglastych, najczęściej sosny, na ubogiej i kwaśnej glebie.
- trzebież
- Wycinka części drzew w młodszym lesie, żeby pozostałe miały więcej miejsca i światła.
- regiel
- Leśne piętro roślinności górskiej, wyróżniane na tle zmian warunków z wysokością.
Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.
Skąd to wiemy
Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Status ochronny jest wyjątkiem i ma własne źródło powyżej.
Opracowanie własne na podstawie ogólnodostępnych materiałów leśnych, entomologicznych i sanitarnych; status prawny z rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt.
Przegląd karty: 15 września 2026. Wymiary, terminy i długość życia są orientacyjne.
Ilustracje poglądowe z przezroczystym tłem. Pięć z nich powstało wcześniej dla koła roku i jest tu użytych ponownie bez zmian; pozostałe powstały dla atlasu w tym samym stylu. Rysunek pokazuje ogólny pokrój i układ barw, nie zastępuje fotografii ani klucza do oznaczania.
Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons; autor i licencja stoją przy każdym zdjęciu, a strona pliku jest jedno kliknięcie dalej. Zdjęcia pomniejszyliśmy i przekodowaliśmy, nie zmienialiśmy tego, co pokazują. Przy wyborze sprawdzaliśmy nazwę gatunkową w kategoriach pliku, bo nazwa pliku bywa myląca.