Ognisko a prawo: gdzie wolno je rozpalić

Zasady dotyczące ognia w lesie są rozrzucone po kilku aktach: ustawie o lasach, kodeksie wykroczeń, ustawie o ochronie przyrody i rozporządzeniach o ochronie przeciwpożarowej. Zebraliśmy to, co mówią ich teksty w brzmieniu obowiązującym jesienią 2026 roku. To nie jest porada prawna: w razie wątpliwości zapytaj nadleśnictwo°nadleśnictwoJednostka Lasów Państwowych zarządzająca zwykle kilkunastoma tysiącami hektarów lasu.Cały opis w słowniczku, na którego terenie jesteś.

Las i sto metrów wokół niego

Ustawa o lasach zakazuje w lasach, na terenach śródleśnych i w odległości do 100 m od granicy lasu działań, które mogą wywołać pożar. Wymienia wprost trzy: rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego, korzystanie z otwartego płomienia oraz wypalanie wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych. Jedyny wyjątek dotyczy prac gospodarki leśnej, o ile nie stwarzają zagrożenia pożarowego.

Kto wyznacza miejsce na ognisko

Miejsce wyznacza właściciel lasu albo nadleśniczy. W lasach w użytkowaniu wieczystym i w lasach Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa robi to odpowiednio użytkownik wieczysty albo Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. W lesie prywatnym decyduje więc jego właściciel. Przy ogólnodostępnych miejscach wyznaczonych do rozpalania ognia właściciel lub zarządca lasu umieszcza tablice informacyjne i ostrzegawcze dotyczące ochrony przeciwpożarowej.

• Na stronie nadleśnictwa: dział nazywa się zwykle „Miejsca wyznaczone do rozpalania ognia” albo „Gdzie zapalić ognisko”.
• W nadleśnictwie albo u leśniczego: zapytaj też, czy miejsce jest dziś dostępne.
• Na miejscu: przy wyznaczonym palenisku szukaj tablic przeciwpożarowych. Krąg z kamieni, który ktoś ułożył sam, nie jest miejscem wyznaczonym.

Kary od 2 stycznia 2026 roku

Kodeks wykroczeń karze rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi na terenie lasu, na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk oraz w odległości do 100 m od nich. Od 2 stycznia 2026 roku grozi za to areszt od 5 do 30 dni, miesiąc ograniczenia wolności albo grzywna do 30 000 zł; nagany już nie ma. Mandat za to wykroczenie może wynieść do 5000 zł, a przy kilku wykroczeniach popełnionych jednym czynem do 6000 zł. Można też orzec obowiązek przywrócenia terenu do stanu poprzedniego.

Gdy ogień wymknie się spod kontroli i sprowadzi pożar zagrażający życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, sprawa przestaje być wykroczeniem: kodeks karny przewiduje za to od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Park narodowy i rezerwat

Ustawa o ochronie przyrody zakazuje w parkach narodowych i rezerwatach°rezerwatObszar chroniony ze względu na wyjątkową przyrodę; wstęp bywa ograniczony do wyznaczonych ścieżek.Cały opis w słowniczku przyrody palenia ognisk oraz używania źródeł światła o otwartym płomieniu. Wyjątkiem są miejsca wyznaczone przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zasady konkretnego parku znajdziesz na jego stronie.

Ogród, działka i łąka

Pas 100 m liczy się od granicy lasu bez względu na to, czyja jest działka, a kodeks wykroczeń liczy go także od łąk, torfowisk i wrzosowisk. Przepisy nie robią wyjątku dla prywatnych gruntów, więc ognisko czy misa ogniowa w takim pasie podlegają tym samym zakazom co w lesie.

Dalej od lasu rozporządzenie o ochronie przeciwpożarowej zakazuje rozpalania ognia w miejscu, w którym może on zapalić materiały palne albo sąsiednie obiekty. Konkretnej odległości od domu, drzew czy płotu przepisy nie podają. Obowiązuje też prawo sąsiedzkie: kodeks cywilny każe powstrzymywać się od działań, które zakłócają korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. Swoje zasady może mieć gmina, a na działce w ogrodzie działkowym także regulamin ogrodu.

Drewno na ognisko

Ustawa o lasach pozwala zbierać na własne potrzeby płody runa°runoNajniższe piętro lasu: mchy, trawy, zioła, borówki i paprocie tuż nad ziemią.Cały opis w słowniczku leśnego. Drewno do nich nie należy: to produkt gospodarki leśnej, tak jak żywica czy kora. Kodeks wykroczeń karze zabranie z cudzego lasu wyrąbanych gałęzi, a kradzież albo przywłaszczenie drzewa wyrąbanego lub powalonego to osobne wykroczenie. Drewno na ognisko przywieź ze sobą albo zapytaj leśniczego, skąd je wziąć.

Zagrożenie pożarowe i zakaz wstępu

Stopień zagrożenia pożarowego lasu, od 0 (brak zagrożenia) do 3 (duże zagrożenie), oznacza się od 1 marca, gdy zejdzie śnieg, do 30 września, o 9 i o 13. Sam stopień nie zamyka lasu. Przy trzecim stopniu nadleśniczy musi jednak wprowadzić zakaz wstępu, jeśli przez kolejnych pięć dni wilgotność ściółki mierzona o 9 rano jest niższa niż 10%. Do lasu objętego zakazem nie wchodzi się wcale, więc nie skorzystasz też z leżącego w nim miejsca na ognisko.

Nawet bez zakazu ognisko przy silnym wietrze i w suszy to ryzyko: iskry lecą z wiatrem daleko poza krąg, a przesuszona ściółka zajmuje się łatwo. Aktualny stopień zagrożenia i zakazy wstępu pokazuje radar Dziś w lesie.

Gdy ogień się wymknie

1. Ostrzeż ludzi, którym grozi niebezpieczeństwo: ustawa o ochronie przeciwpożarowej wymaga tego od każdego, kto zauważy pożar.
2. Zawiadom służby. Lasy Państwowe podają numery 112 i 998.
3. Podaj jak najdokładniej, gdzie jesteś: dyspozytor nie widzi automatycznie Twojej pozycji. Najlepszy jest numer oddziału°oddziałDuży, ponumerowany kawałek lasu wyznaczony liniami; adres, po którym leśnik znajdzie każde miejsce.Cały opis w słowniczku ze słupka oddziałowego.
4. Małe zarzewie zadepcz albo zalej od razu. Przy większym ogniu nie ryzykuj i odejdź w bezpieczne miejsce.