Przejdź do treści

PoradnikObserwacje i sezon

Ile lat ma to drzewo? Pomiar bez ścinania

Obwód mierzy się sznurkiem, wiek już nie. Pokazujemy, jak zrobić porządny pomiar i dlaczego przeliczenie go na lata jest modelem, a nie odczytem.

6 min czytaniacały rokdla powracającychsprawdzono

W skrócie

  • Leśnicy mierzą pierśnicę, czyli średnicę drzewa stojącego na pniu na wysokości 1,3 metra nad ziemią.
  • Obwód zmierzysz sznurkiem i linijką; średnicę policzysz, dzieląc obwód przez 3,14.
  • Przeliczenie obwodu na wiek jest modelem dydaktycznym: dąb na skraju pola i dąb w zwartym drzewostanie w tym samym wieku różnią się grubością nawet dwukrotnie.
  • Rzeczywisty wiek i status pomnika przyrody sprawdzisz w rejestrze CRFOP, a opis drzewostanu w Banku Danych o Lasach.
Taśma pomiarowa wokół pnia żywego drzewa.
Ilustracja generowana · Świat Lasu
Spis treści: 3 sekcje

Pytanie o wiek drzewa pada na każdym spacerze z dziećmi i prawie zawsze kończy się zgadywaniem. Da się zrobić więcej: zmierzyć coś porządnie, zapisać liczbę i uczciwie powiedzieć, czego ta liczba nie rozstrzyga. To ćwiczenie z pomiaru, nie z wróżenia.

Pierśnica: gdzie leśnik przykłada miarę

Słownik Lasów Państwowych definiuje pierśnicę jako średnicę drzewa stojącego na pniu, mierzoną na wysokości piersi, czyli 1,3 metra nad ziemią. Ta jedna umowa sprawia, że pomiary z różnych lat i różnych leśnictw da się porównywać. Jeśli zmierzysz przy ziemi albo na wysokości oczu, dostaniesz inną liczbę i nie będzie jej z czym zestawić.

  1. Odmierz 1,3 metra od gruntu po tej stronie pnia, po której teren jest wyżej.
  2. Opasz pień sznurkiem albo taśmą krawiecką, trzymając ją poziomo i bez naciągania.
  3. Zapisz obwód w centymetrach oraz datę pomiaru.
  4. Średnicę policz, dzieląc obwód przez 3,14. Obwód 314 centymetrów to średnica około 100 centymetrów.
  5. Zrób zdjęcie całego drzewa i osobno kory, żeby po powrocie potwierdzić gatunek w atlasie.

Od obwodu do wieku: to jest model

Popularne przeliczniki obwodu na lata krążą po internecie jako gotowa liczba. Traktuj je jak ćwiczenie, nie jak wynik. Tempo przyrostu zależy od gatunku, żyzności i wilgotności , zwarcia , historii cięć oraz pogody w poszczególnych latach. Dwa dęby zasadzone tego samego roku, jeden samotnie na skraju pola, drugi w zwartym drzewostanie, mogą po stu latach różnić się grubością dwukrotnie.

Leśnicy nie zgadują wieku z obwodu. Drzewostany opisuje się , a jakość siedliska ; jedno i drugie zapisuje się w opisie taksacyjnym i można podejrzeć w Banku Danych o Lasach. Dokładny wiek pojedynczego drzewa daje dopiero odwiert świdrem przyrostowym albo policzenie słojów na pniaku, a i tam liczenie bywa mylące, bo nie każda widoczna granica oznacza kolejny rok.

Pomniki przyrody: liczby, które ktoś sprawdził

Jeżeli chcesz porównać swój pomiar z wartościami zweryfikowanymi, sięgnij do Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody prowadzonego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Znajdziesz tam razem z parkami narodowymi, rezerwatami i obszarami Natura 2000. Pomnik przyrody ustanawia uchwała rady gminy, więc zapis w rejestrze to decyzja administracyjna, a nie ciekawostka.

Sprawdź w terenie

4 kroki

Zaznaczenia zostają w tej przeglądarce. Nic nie wysyłamy na serwer.

Zobacz w atlasie

Gatunki, o których mowa w tym tekście, mają w atlasie karty z cechami i zdjęciami.

Sprawdź to w ćwiczeniu

  • Odkrywaj · około 5 minut

    W środku drzewa

    Wybierz część pnia i przeczytaj, co robi. Potem przyjrzyj się jednemu przyrostowi z bliska.

  • Odkrywaj · około 8 minut

    Dopasuj słoje

    Przesuń sekwencję przyrostów, znajdź wspólny rytm i zobacz, skąd biorą się pozorne granice.

Źródła

Każda informacja w tym tekście prowadzi do dokumentu, który da się otworzyć.

Stan na dzień sprawdzenia: . Opracowanie redakcyjne na podstawie podanych źródeł. Pomysły na ćwiczenia pomagają prowadzić własne obserwacje.

Wszystkie poradniki

Zostań chwilę dłużej

Kolejny krok w poznawaniu lasu

  • Fot. Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0

    Obserwacje i sezon2 min czytania

    Jak fotografować roślinę, żeby dało się ją rozpoznać

    Piękny kwiat to czasem za mało. Kilka spokojnie zrobionych zdjęć liści, łodygi i całej rośliny daje więcej wskazówek niż jedno efektowne zbliżenie.

    cały rokpierwszy spacer
  • Obserwacje i sezon4 min czytania

    Notes obserwacji: wracaj do tego samego drzewa

    Jedno drzewo, krótka notatka i regularne powroty. Zobacz, jak prowadzić własny kalendarz przyrody oraz oddzielać to, co udało się zaobserwować, od przypuszczeń.

    cały rokpierwszy spacer
  • Przed spacerem6 min czytania

    Rezerwat, Natura 2000, pomnik przyrody: co wolno gdzie

    Ten sam las może być zwykłym lasem gospodarczym albo rezerwatem, w którym nie zbiera się nawet grzybów. Różnicę da się sprawdzić przed wyjściem i rozpoznać na miejscu.

    cały rokpierwszy spacer