ptaki · wędrowny
Kukułka
Cuculus canorus
Znana z głosu, rzadko widziana: szara, smukła i długoogonowa, w locie łudząco podobna do krogulca.
- Rodzina
- kukułki
- Wielkość
- długość 32 do 34 cm, rozpiętość 55 do 60 cm, masa 105 do 130 g
- Długość życia
- zwykle kilka lat
- W ciągu roku
- wędrowny
- Ochrona
- ścisła
- Kiedy obserwować
- V–VINajlepiej widoczny w miesiącach: maj, czerwiec.
Fot. Alastair RaeCC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie pomniejszone
.jpg){kind=link}
W terenie
Jak rozpoznać
- 01 / CECHA
Sylwetka w locie
Smukłe, ostro zakończone skrzydła, długi ogon i szybkie uderzenia mogą przypominać krogulca. Porównuj też proporcje skrzydeł i głowy; chwilowe ustawienie skrzydeł nie wystarcza do oznaczenia.
- 02 / CECHA
Ubarwienie
Popielatoszary wierzch i pierś, spód biały z gęstym, ciemnym prążkowaniem. Żółta obrączka oczna i żółte nogi. Część samic ma rudą odmianę barwną.
- 03 / CECHA
Głos
Samiec kuka: dwie sylaby, druga niższa, powtarzane przez kilkanaście sekund. Samica odzywa się zupełnie inaczej, bulgoczącym, szybkim trelem, który mało kto z nią kojarzy.
- 04 / CECHA
Zachowanie
Siedzi nisko i poziomo, z opuszczonymi skrzydłami i uniesionym ogonem. Podrzuca jaja innym ptakom i nie buduje własnego gniazda.
Słuchaj
Głos
ku-ku, ku-ku
Dwusylabowe, fletowe „ku-ku” o opadającej drugiej nucie, powtarzane w równym rytmie. Słychać je od maja do czerwca, potem milknie. Samica ma głos zupełnie inny: szybki, bulgoczący trel przypominający wodę wylewaną z butelki.
Kiedy słychać
V–VI
Tropy i ślady
Co zostawia
- GNIAZDO
Nie ma własnego gniazda
Nie buduje własnego gniazda. Obserwacja dużego pisklęcia karmionego przez mniejszego ptaka może wskazywać pasożytnictwo lęgowe, lecz wymaga sprawdzenia gatunków. Nie podchodź do gniazda, aby to potwierdzić.
Nie pomyl: Sam rozmiar pisklęcia nie wystarcza. Karmienie obserwuj przez lornetkę, nie odsłaniając gniazda.
Ślad rozstrzyga rozpoznanie tylko razem z miejscem i porą roku. Pojedynczy odcisk w rozmytym błocie bywa nie do oznaczenia i nie ma w tym nic wstydliwego.
Siedlisko
Gdzie szukać
Skraje lasu, młodniki, doliny rzeczne i tereny podmokłe: wszędzie, gdzie są gniazda drobnych ptaków. Woli mozaikę lasu i otwartej przestrzeni niż zwarty drzewostan.
Lasy, w których bywa najczęściej
Zwierzę nie jest przypisane do siedliska tak ściśle jak roślina. Lista mówi, gdzie spotyka się je najczęściej, a nie gdzie wyłącznie.
wrzesień
Kalendarz gatunku
| Zjawisko | styczeń | luty | marzec | kwiecień | maj | czerwiec | lipiec | sierpień | wrzesień, bieżący miesiąc | październik | listopad | grudzień |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Przylot | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie | nie |
| Kukanie | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie |
| Podrzucanie jaj | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie | nie | nie |
| Odlot dorosłych | nie | nie | nie | nie | nie | nie | tak | tak | nie | nie | nie | nie |
zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.
Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.
Nie pomyl
Podobne gatunki
| Gatunek | Nazwa łacińska | Czym się różni |
|---|---|---|
| MyszołówButeo buteo | Buteo buteo | Myszołów jest znacznie większy, szerokoskrzydły i krąży w kominach powietrznych; kukułka leci szybko i prosto, nie szybuje. |
Dane
Ochrona, fakty i terminy
Status ochronny
Ścisła
Gatunek objęty ochroną ścisłą.
Źródło: Ochrona gatunkowa zwierząt, tekst jednolity (Dz.U. 2022 poz. 2380), załączniki 1 i 2. Sprawdzono: 15 września 2026.
Fakty
Długość ciała
32 do 34 cm
Lęg
podrzuca jaja do gniazd innych gatunków i nie opiekuje się potomstwem
Pokarm
owady, w tym włochate gąsienice, których unika większość ptaków
Terminy z tej karty
- podszyt
- Dolna warstwa krzewów i młodych drzew, która nie wyrasta ponad cztery metry.
- łęg
- Las nad rzeką, okresowo zalewany, z olszą, jesionem i wierzbami.
- ols
- Żyzny las olszowy na terenach stale podtopionych, bagnach i torfowiskach niskich.
Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.
Skąd to wiemy
Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Status ochronny jest wyjątkiem i ma własne źródło powyżej.
Opracowanie własne na podstawie ogólnodostępnych materiałów ornitologicznych i leśnych; status ochronny z rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt.
Przegląd karty: 15 września 2026. Wymiary, terminy i długość życia są orientacyjne.
Ilustracje poglądowe z przezroczystym tłem. Pięć z nich powstało wcześniej dla koła roku i jest tu użytych ponownie bez zmian; pozostałe powstały dla atlasu w tym samym stylu. Rysunek pokazuje ogólny pokrój i układ barw, nie zastępuje fotografii ani klucza do oznaczania.
Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons; autor i licencja stoją przy każdym zdjęciu, a strona pliku jest jedno kliknięcie dalej. Zdjęcia pomniejszyliśmy i przekodowaliśmy, nie zmienialiśmy tego, co pokazują. Przy wyborze sprawdzaliśmy nazwę gatunkową w kategoriach pliku, bo nazwa pliku bywa myląca.