Warstwy lasu: od ściółki po korony

Patrząc na las, łatwo zatrzymać uwagę na największych pniach. Spróbuj odwrócić kolejność. Stań przy ścieżce i opisz to, co widać na wysokości butów, kolan, oczu oraz ponad głową. Każdemu poziomowi poświęć chwilę. To ćwiczenie obserwacyjne, więc nie musisz od razu znać nazw gatunków.

Pod nogami: ściółka i runo

Opadłe liście, igły, drobne gałązki i inne szczątki tworzą ściółkę. Runo°runoNajniższe piętro lasu: mchy, trawy, zioła, borówki i paprocie tuż nad ziemią.Cały opis w słowniczku to nisko rosnąca roślinność, między innymi mchy, rośliny zielne i niewielkie krzewinki. Materiały edukacyjne Lasów Państwowych pokazują te warstwy osobno. Porównaj leżący liść z rosnącą obok rośliną: to dwa różne elementy leśnego dna.

Obejrzyj dostępny fragment ze ścieżki, bez rozgarniania ściółki. Czy przeważają liście, igły, zielone rośliny czy odsłonięte podłoże? Opisz wygląd, a nazwy sprawdź później w części atlasu poświęconej roślinom runa.

Na wysokości wzroku: podszyt i młode drzewa

Krzewy takie jak leszczyna i bez czarny należą do roślin tworzących podszyt°podszytDolna warstwa krzewów i młodych drzew, która nie wyrasta ponad cztery metry.Cały opis w słowniczku. W leśnictwie osobno opisuje się podrost°podrostMłode drzewa rosnące pod okapem starych, które kiedyś je zastąpią.Cały opis w słowniczku: młode drzewa, które mogą w przyszłości współtworzyć drzewostan°drzewostanGrupa drzew rosnących razem, podobnych wiekiem i składem na tyle, że opisuje się je jako całość.Cały opis w słowniczku. Sam niski wzrost nie rozstrzyga więc wszystkiego. Warto zajrzeć do słowniczka i porównać te dwa pojęcia.

Ponad głową: korony i światło

Korony najwyższych drzew tworzą górną warstwę lasu. Drzewa wpływają na zacienienie niższych warstw i panujące tam warunki. Nie każdy fragment lasu ma jednak wszystkie piętra równie dobrze rozwinięte. Spójrz, czy między koronami widać niebo i czy niżej występują młode drzewa lub krzewy.

• Zrób jeden szeroki kadr, na którym widać pień, podszyt i dno lasu.
• Zapisz po jednym elemencie widocznym na każdej wysokości.
• Przy kolejnej wizycie porównaj ten sam kadr: co zasłania widok, a co stało się bardziej widoczne?

Ta sama roślina może zmieniać miejsce w przekroju

Młody buk na dnie lasu nie jest osobnym gatunkiem krzewu. W miarę wzrostu jego korona może znaleźć się coraz wyżej. Podział na warstwy opisuje strukturę lasu w danym momencie. Nie jest trwałym przypisaniem każdej rośliny do wysokości butów, kolan albo oczu obserwatora.

Wybierz małe drzewo i krzew rosnące blisko ścieżki. Obejrzyj ich liście oraz pędy, potem sprawdź nazwy w atlasie. Zapis „niska roślina drzewiasta” wystarczy na początek. Dopiero po rozpoznaniu i uwzględnieniu roli młodego drzewa łatwiej użyć pojęć podszytu i podrostu.

Brak jednego piętra też jest obserwacją

Przekrój z równymi pasami runa, krzewów i koron jest uproszczeniem. W jednym miejscu krzewy zasłaniają widok, w drugim prawie ich nie ma. Zapisz, co rzeczywiście widać w wybranym kadrze. Gdy wiosenne kwiaty znikają, a korony się zazieleniają, zmienia się także obraz dolnych warstw. Porównanie ma sens dopiero z datą i miejscem.