mchy i porosty

Pustułka pęcherzykowata

Hypogymnia physodes

Porost listkowaty o rozdętych, pustych w środku łatkach: szarozielony z wierzchu, czarny od spodu.

Rodzina: tarczownicowate
Wielkość: rozetki zwykle 6–8 cm, najwyżej około 10 cm średnicy; łatki 1–3 mm szerokości (ITALIC)
Długowieczność: porost wieloletni
Piętro lasu: na ziemi i na korze
Ochrona: bez ochrony gatunkowej
Sezonowość: I–XIIWidoczny przez cały rok.

Pustułka pęcherzykowata: plecha na gałązce. — Plecha na gałązce1 / 2

Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, zdjęcie pomniejszone

W terenie

Jak rozpoznać

01 / CECHA
Plecha
Listkowata, luźno przyczepiona do podłoża, silnie podzielona na wąskie łatki. Łatki są rozdęte i puste w środku.
02 / CECHA
Kolory
Z wierzchu gładka, szarozielona, na końcach łatek brunatnawo nabiegła. Spód silnie pomarszczony, czarny, przy brzegu jasnobrązowy.
03 / CECHA
Urwistki
Na końcach łatek pęka spód i odsłania mączyste urwistki, rozchylone jak wargi.
04 / CECHA
Przyczepienie
Nie ma chwytników; trzyma się podłoża zmarszczkami dolnej kory.
05 / CECHA
Owocniki
Bardzo rzadkie: miseczki z czerwonobrązową tarczką na krótkich trzonkach.
06 / CECHA
Nie pomyl
Pustułka rurkowata, pod ochroną, ma łatki wzniesione jak rurki, matową powierzchnię i kuliste urwistki na samych końcach, które nie pękają jak wargi.

Siedlisko

Gdzie rośnie

Kwaśne podłoża: kora drzew iglastych i liściastych, drewno, kamienie i łodyżki wrzosu. Znosi umiarkowane zanieczyszczenie powietrza, więc łatwo ją znaleźć także w podmiejskich lasach i zaroślach. Kody siedlisk to pomocnicze powiązanie atlasowe.

Typy siedliskowe lasu

Kody opisują żyzność i wilgotność siedliska. Kliknij, żeby zobaczyć, jak taki las wygląda w całości.

wrzesień

Kalendarz gatunku

Kalendarz sezonowy: pustułka pęcherzykowata. Wiersze to zjawiska, kolumny to miesiące od stycznia do grudnia.
Zjawisko	styczeń	luty	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień, bieżący miesiąc	październik	listopad	grudzień
Plecha widoczna	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak	tak

zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.

Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.

Dane z obserwacji

Obserwacje w Polsce

Kiedy notowano

1508 obserwacji o jakości badawczej z Polski w iNaturalist. Najwięcej w kwietniu: 168.

Liczby dla miesięcy

Obserwacje z iNaturalist według miesiąca: pustułka pęcherzykowata
Miesiąc	Wszystkie
Styczeń	98
Luty	150
Marzec	160
Kwiecień	168
Maj	120
Czerwiec	88
Lipiec	101
Sierpień	134
Wrzesień	106
Październik	140
Listopad	110
Grudzień	133

Gdzie notowano

Rekordy z Polski w GBIF: 5835, w tym przypisanych do województw: 5115. Najwięcej w województwie pomorskim: 1042.

Rekordy w województwie

9–99
100–199
200–499
500–1042

Liczby dla województw

Rekordy GBIF według województwa: pustułka pęcherzykowata
Województwo	Rekordy
Pomorskie	1042
Lubelskie	856
Podlaskie	822
Małopolskie	435
Podkarpackie	415
Dolnośląskie	309
Zachodniopomorskie	276
Wielkopolskie	210
Łódzkie	192
Mazowieckie	149
Śląskie	114
Świętokrzyskie	88
Warmińsko-mazurskie	88
Lubuskie	59
Kujawsko-pomorskie	51
Opolskie	9

Jak czytać te liczby

Liczby pokazują, gdzie i kiedy ludzie notują przyrodę, a nie tylko, gdzie gatunek żyje. Zapisów przybywa tam, gdzie chodzi więcej obserwatorów, i w miesiącach, w których gatunek łatwo zauważyć albo sfotografować. Jeden duży zbiór danych, na przykład z jednego programu badań, potrafi przeważyć całe województwo.

Brak rekordów w województwie nie znaczy, że gatunku tam nie ma.

Obserwacje z iNaturalist o jakości badawczej i z otwartą licencją trafiają także do GBIF, więc część rekordów GBIF to te same spotkania. Dlatego obu liczb nie dodajemy.

Źródła: iNaturalist, obserwacje o jakości badawczej z Polski, odczyt 30 września 2026. Obserwacje mają licencje nadane przez ich autorów; pokazujemy tylko liczby. GBIF.org, dostęp 30 września 2026. Licencje rekordów zależą od zbioru danych (CC0, CC BY albo CC BY-NC); pokazujemy tylko zagregowane liczby.

Granice województw na mapie: © autorzy OpenStreetMap, geoBoundaries, ODbL 1.0.

Jak policzyliśmy te liczby

Liczby policzył potok pipelines/obserwacje/pobierz.mjs z publicznych interfejsów GBIF i iNaturalist. Nazwę łacińską z karty dopasowujemy dokładnie; gatunek bez pewnego dopasowania ma pustą wartość i zapisany powód. GBIF liczy rekordy obecności gatunku z kodem kraju PL wszystkich rodzajów: obserwacje terenowe, okazy zielnikowe i muzealne oraz dane z literatury. Województwo wynika z granic GADM, które GBIF przypisuje rekordom ze współrzędnymi; rekordy bez współrzędnych i z punktem za granicą liczymy osobno. iNaturalist liczy obserwacje o jakości badawczej z Polski według miesiąca obserwacji, a u roślin okrytonasiennych także obserwacje z adnotacją kwiatów albo owoców lub nasion. Obserwacje badawcze z iNaturalist z otwartą licencją trafiają też do GBIF, więc liczb z obu źródeł nie sumujemy.

Nie pomyl

Podobne gatunki

Podobne gatunki i różnice. Karta: pustułka pęcherzykowata.
Gatunek	Nazwa łacińska	Czym się różni
Mąkla tarniowaEvernia prunastri	Evernia prunastri	Mąkla ma płaskie, rzemykowate odcinki, zielonawe z wierzchu i białe od spodu; pustułka ma rozdęte łatki z czarnym spodem.

Dane

Ochrona, fakty i terminy

Status ochronny

Bez ochrony gatunkowej

Gatunek nie jest objęty ochroną gatunkową; nie figuruje w załącznikach rozporządzenia o ochronie grzybów. Uwaga na podobną pustułkę rurkowatą: jest pod ochroną częściową (załącznik nr 2, lp. 85).

Źródło: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408), załączniki 1–3; porosty są w nim grzybami zlichenizowanymi. Sprawdzono: 30 września 2026.

Wskaźnik powietrza
w polskiej skali porostowej to przykład strefy 4: lasów wokół miast i fabryk, gdzie w metrze sześciennym powietrza jest 50–70 mikrogramów dwutlenku siarki
Źródło: Zintegrowana Platforma Edukacyjna: Porosty jako organizmy wskaźnikowe; Bioindykacja
Puste łatki
rdzeń łatek wcześnie zanika i zostawia w środku pustą przestrzeń
Źródło: ITALIC: Hypogymnia physodes

Terminy z tej karty

plecha: Ciało organizmu niepodzielone na korzeń, łodygę i liście; tak zbudowane są między innymi porosty.
soredia: Mączyste grudki z komórek glonu owiniętych strzępkami grzyba, którymi porost rozmnaża się bez zarodników; po polsku także urwistki.
owocnik: Część grzyba, w której lub na której powstają zarodniki służące rozmnażaniu.

Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.

Skąd to wiemy

Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Osobno sprawdzone wskazówki terenowe mają odnośnik do źródła. Status ochronny ma własne źródło powyżej.

Przegląd karty: 30 września 2026. Terminy sezonowe, wielkość i długość życia są orientacyjne.

Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons. Autor i licencja są pod zdjęciem. Kadr na miniaturze może różnić się od pełnego zdjęcia.

Pustułka pęcherzykowata

Jak rozpoznać

Plecha

Kolory

Urwistki

Przyczepienie

Owocniki