mchy i porosty
Rokiet cyprysowaty
Hypnum cupressiforme
Mech płożący się płaskimi, błyszczącymi kobiercami po korze, pniakach i kamieniach; drobne listki zagięte w jedną stronę.
- Rodzina
- rokietowate
- Wielkość
- pędy zwykle około 2 cm, rzadko do 8 cm długości (BBS, eFloras)
- Długowieczność
- mech wieloletni
- Piętro lasu
- na ziemi i na korze
- Ochrona
- bez ochrony gatunkowej
- Sezonowość
- I–XIIWidoczny przez cały rok.
Fot. HermannSchachner, CC0, Wikimedia Commons, zdjęcie pomniejszone
W terenie
Jak rozpoznać
- 01 / CECHA
Pokrój
Rozległe, płaskie kobierce na pniach i gałęziach; nieregularnie rozgałęzione pędy leżą przytulone do podłoża. Z góry darń jest gładka i błyszcząca.
- 02 / CECHA
Listki
Silnie zagięte, długości 1–2 mm, zwężone w długi, cienki szczyt, całobrzegie i bez wyraźnego żebra. Zachodzą na siebie i odwracają się w jedną stronę, zwłaszcza na końcach pędów.
- 03 / CECHA
Kolor
Zielony, w starszych częściach z ciepłym, brązowawym odcieniem.
- 04 / CECHA
Puszki zarodni
Częste, długości około 2,5 mm: cylindryczne, lekko pochylone, na czerwonawym trzonku, z wieczkiem zakończonym dzióbkiem.
- 05 / CECHA
Nie pomyl
Rokiet duński jest bladozielony, jakby sprany, bez brązowego odcienia, ma zieloną łodyżkę i bardzo często rośnie na ziemi, a nie na korze.
Siedlisko
Gdzie rośnie
Kora pni i grubszych gałęzi, także drzew o kwaśnej korze, jak dęby, a równie często powalone kłody, pniaki i kamienie; na ziemi rzadko. Mech o szerokim spektrum podłoży i siedlisk, jeden z najpospolitszych w Polsce. Kody siedlisk to pomocnicze powiązanie atlasowe.
Typy siedliskowe lasu
Kody opisują żyzność i wilgotność siedliska. Kliknij, żeby zobaczyć, jak taki las wygląda w całości.
wrzesień
Kalendarz gatunku
| Zjawisko | styczeń | luty | marzec | kwiecień | maj | czerwiec | lipiec | sierpień | wrzesień, bieżący miesiąc | październik | listopad | grudzień |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kobierzec widoczny | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak | tak |
zjawisko trwanie występujeBieżący miesiąc: wrzesień.
Terminy zależą od pogody, wysokości nad poziomem morza i regionu. Kolumnę bieżącego miesiąca zaznaczyliśmy tłem.
Dane z obserwacji
Obserwacje w Polsce
Kiedy notowano
851 obserwacji o jakości badawczej z Polski w iNaturalist. Najwięcej w lutym: 116.
W iNaturalist kwiaty i owoce można zaznaczać tylko u roślin okrytonasiennych, więc dla tego gatunku takich adnotacji nie ma.
Liczby dla miesięcy
| Miesiąc | Wszystkie |
|---|---|
| Styczeń | 77 |
| Luty | 116 |
| Marzec | 103 |
| Kwiecień | 58 |
| Maj | 48 |
| Czerwiec | 39 |
| Lipiec | 71 |
| Sierpień | 54 |
| Wrzesień | 47 |
| Październik | 94 |
| Listopad | 67 |
| Grudzień | 77 |
Gdzie notowano
Rekordy z Polski w GBIF: 14 261, w tym przypisanych do województw: 13 674. Najwięcej w województwie dolnośląskim: 2455.
Rekordy w województwie
- 101–499
- 500–999
- 1000–2455
Poza mapą: 571 rekordów bez punktu przypisanego do kraju (bez współrzędnych albo na morzu) i 16 rekordów z punktem za granicą.
Liczby dla województw
| Województwo | Rekordy |
|---|---|
| Dolnośląskie | 2455 |
| Pomorskie | 2188 |
| Łódzkie | 1255 |
| Świętokrzyskie | 1054 |
| Zachodniopomorskie | 993 |
| Wielkopolskie | 903 |
| Podlaskie | 787 |
| Małopolskie | 741 |
| Warmińsko-mazurskie | 713 |
| Lubelskie | 630 |
| Śląskie | 609 |
| Lubuskie | 460 |
| Mazowieckie | 353 |
| Opolskie | 271 |
| Podkarpackie | 161 |
| Kujawsko-pomorskie | 101 |
Jak czytać te liczby
Liczby pokazują, gdzie i kiedy ludzie notują przyrodę, a nie tylko, gdzie gatunek żyje. Zapisów przybywa tam, gdzie chodzi więcej obserwatorów, i w miesiącach, w których gatunek łatwo zauważyć albo sfotografować. Jeden duży zbiór danych, na przykład z jednego programu badań, potrafi przeważyć całe województwo.
Brak rekordów w województwie nie znaczy, że gatunku tam nie ma.
Obserwacje z iNaturalist o jakości badawczej i z otwartą licencją trafiają także do GBIF, więc część rekordów GBIF to te same spotkania. Dlatego obu liczb nie dodajemy.
Źródła: iNaturalist, obserwacje o jakości badawczej z Polski, odczyt 30 września 2026. Obserwacje mają licencje nadane przez ich autorów; pokazujemy tylko liczby. GBIF.org, dostęp 30 września 2026. Licencje rekordów zależą od zbioru danych (CC0, CC BY albo CC BY-NC); pokazujemy tylko zagregowane liczby.
Granice województw na mapie: © autorzy OpenStreetMap, geoBoundaries, ODbL 1.0.
Jak policzyliśmy te liczby
Liczby policzył potok pipelines/obserwacje/pobierz.mjs z publicznych interfejsów GBIF i iNaturalist. Nazwę łacińską z karty dopasowujemy dokładnie; gatunek bez pewnego dopasowania ma pustą wartość i zapisany powód. GBIF liczy rekordy obecności gatunku z kodem kraju PL wszystkich rodzajów: obserwacje terenowe, okazy zielnikowe i muzealne oraz dane z literatury. Województwo wynika z granic GADM, które GBIF przypisuje rekordom ze współrzędnymi; rekordy bez współrzędnych i z punktem za granicą liczymy osobno. iNaturalist liczy obserwacje o jakości badawczej z Polski według miesiąca obserwacji, a u roślin okrytonasiennych także obserwacje z adnotacją kwiatów albo owoców lub nasion. Obserwacje badawcze z iNaturalist z otwartą licencją trafiają też do GBIF, więc liczb z obu źródeł nie sumujemy.
Nie pomyl
Podobne gatunki
| Gatunek | Nazwa łacińska | Czym się różni |
|---|---|---|
| Widłoząb miotłowyDicranum scoparium | Dicranum scoparium | Widłoząb rośnie wzniesionymi kępami, głównie na ziemi, i ma dłuższe listki, 4–7,5 mm; rokiet tworzy płaskie kobierce przytulone do kory. |
Dane
Ochrona, fakty i terminy
Status ochronny
Bez ochrony gatunkowej
Gatunek nie jest objęty ochroną gatunkową; nie figuruje w załącznikach rozporządzenia o ochronie roślin. Są w nich za to dwa inne rokiety, łąkowy i płodny, oba pod ochroną ścisłą (załącznik nr 1, lp. 94 i 95).
Źródło: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. 2014 poz. 1409), załączniki 1–3. Sprawdzono: 30 września 2026.
Druga nazwa
w nowszych opracowaniach bryologicznych, także w książce wydanej przez Lasy Państwowe w 2024 roku, nazywany jest rokietem cyprysowym
Źródło: A. Stebel, Mchy lasów Polski, cz. 1. Mchy szczytozarodniowe, Lasy Państwowe 2024, s. 208; M. Wierzgoń, Inwentaryzacja briologiczna zachodniej części rezerwatu Rotuz, RDOŚ w Katowicach 2025
Bez ochrony, ale nie do zbierania
zbieranie mchu w lesie, który do nas nie należy, jest wykroczeniem zagrożonym grzywną lub naganą
Źródło: Kodeks wykroczeń, art. 153 § 1 pkt 2 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734)
Podróżuje na zwierzętach
w lasach Niemiec badacze znajdowali go w sierści i na racicach jeleni i dzików
Źródło: Atlas of British and Irish Bryophytes (2014): Hypnum cupressiforme, za Heinken i in. 2001
Bardzo zmienny
opisano ponad 60 odmian tego gatunku
Źródło: Flora of North America (eFloras): Hypnum cupressiforme
Terminy z tej karty
- zarodnia
- Struktura, w której powstają zarodniki; u wielu paproci zarodnie tworzą skupienia na spodzie liścia.
- siedlisko
- Warunki, jakie daje drzewom miejsce: gleba, woda i klimat. To one decydują, co tu wyrośnie.
Pełne wyjaśnienia są w słowniczku.
Skąd to wiemy
Opis nie został jeszcze zestawiony ze źródłem urzędowym: traktuj go jako wstępny. Osobno sprawdzone wskazówki terenowe mają odnośnik do źródła. Status ochronny ma własne źródło powyżej.
- British Bryological Society, Field Guide: Hypnum cupressiforme
- British Bryological Society, Field Guide: Hypnum jutlandicum
- Atlas of British and Irish Bryophytes: Hypnum cupressiforme
- Flora of North America (eFloras): Hypnum cupressiforme
- M. Wierzgoń, Inwentaryzacja briologiczna zachodniej części rezerwatu Rotuz, RDOŚ w Katowicach 2025
- A. Stebel, Mchy lasów Polski, cz. 1. Mchy szczytozarodniowe, Lasy Państwowe 2024: nazwa rokiet cyprysowy
- Kodeks wykroczeń, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 734), art. 153
- Park Narodowy „Bory Tucholskie”: wykaz gatunków mchów
Przegląd karty: 30 września 2026. Terminy sezonowe, wielkość i długość życia są orientacyjne.
Fotografie pochodzą z Wikimedia Commons. Autor i licencja są pod zdjęciem. Kadr na miniaturze może różnić się od pełnego zdjęcia.